Hilmi BİLGİN
Sivas Belediye Başkanı
Detaylar için tıklayınız
Hazır Beton » BETON

Beton

Beton, çimento, su, agrega ve kimyasal veya mineral katkı maddelerinin homojen olarak karıştırılmasından oluşan, başlangıçta plastik kıvamda olup, şekil verilebilen,zamanla katılaşıp sertleşerek mukavemet kazanan bir yapı malzemesidir.

 

Kıvam Sınıfları

Beton kıvamı, aşağıda verilen çökme sınıflarına göre sınıflandırılır. Verilen kıvam sınıfları arasında doğrudan ilişki kurulamaz. Özel durumlarda kıvam, hedef değerlerle de tanımlanabilir. Nemli toprak kıvamındaki, özel yöntemle sıkıştırılmak üzere tasarlanmış çok düşük su içeriğine sahip olan benzeri betonlar için kıvam sınıflandırılmaz.

 

Çökme (Slump )deneyi yapılırken;

Çökme hunisi düz bir zemine konur.

Standart çökme hunisi üç eşit kademede doldurulup, her kademede standart şişleme çubuğuyla şişlenir.

Huni tamamen dolunca üst yüzeyi mala ile düzlenir.

Huni yavaşça yukarı doğru kaldırılır; bu sırada taze beton kendi ağırlığıyla çöker.

Şişleme çubuğu huninin üzerine konur ve çöken betonun üst seviyesinden çubuğun altına kadar olan mesafe ölçülür.

Bu uzunluk, taze betonun çökme değeri olarak adlandırılır.

 

Çökme Sınıfları

 

Sıkıştırılabilme Sınıfları

Sınıf

Sıkıştırılabilme Derecesi

 

Sınıf

Çökme, mm

C0

? 1,46

 

S1

10 - 40

C1

1,45 - 1,26

 

S2

50 - 90

C2

1,25 - 1,11

 

S3

100 - 150

C3

1,10 - 1,04

 

S4

160 - 210

 

 

 

S5

? 220

 

 

 

 

 

Yayılma Sınıfı

 

Vebe Sınıfları

Sınıf

Yayılma Çapı, mm

 

Sınıf

Vebe Suresi, Saniye

F1

? 340

 

V0

? 31

F2

350 - 410

 

V1

30 - 21

F3

420 - 480

 

V2

20 - 11

F4

490 - 550

 

V3

10 - 6

F5

560 - 620

 

V4

5 – 3

F6

? 630

 

 

 

 

Agrega En Büyük Tane Büyüklüğüne Göre Betonun Sınıflandırılması

Betonun agrega en büyük tane büyüklüğüne göre sınıflandırılmasında, betonda kullanılan en büyük agrega tane sınıfının üst anma büyüklüğü (Den çok) esas alınır.

Den çok,EN 12620: 2000'e göre, agrega büyüklüğüne bağlı olarak tanımlanan en büyük elek göz açıklığıdır.

 

Sertleşmiş Beton

Basınç Dayanımı Sınıfları

Betonun,basınç dayanımına göre sınıflandırılmasında, normal beton ve ağır beton ve hafif beton için aşağıda sınıflandırılmıştır. Sınıflandırmada, çapı 150 mm ve yüksekliği 300 mm olan silindir şekilli numunenin 28 günlük karakteristik basınç dayanımı (fck sil) veya kenar uzunluğu 150 mm olan küp şekilli numunenin 28 günlük karakteristik basınç dayanımı (fck küp)kullanılabilir.

Özel durumlarda, ilgili tasarım standardının izin vermesi koşulu ile dayanım seviyelerinin ara değerleri de kullanılabilir.

 

Normal ve Ağır Beton İçin Basınç Dayanımı Sınıfları

 

Basınç Dayanımı Sınıfı

En Düşük Karakteristik Silindir Dayanımı Fck, Sil N/mm2

En Düşük Karakteristik Küp Dayanımı Fck,Küp N/mm2

C 8/10

8

10

C 12/15

12

15

C 16/20

16

20

C 20/25

20

25

C 25/30

25

30

C 30/37

30

37

C 35/45

35

45

C 40/50

40

50

C 45/55

45

55

C 50/60

50

60

C 55/67

55

67

C 60/75

60

75

C 70/85

70

85

C 80/95

80

95

C 90/105

90

105

C100/115

100

115

Hafif Betonun Basınç Dayanım Sınıfları

Basınç Dayanımı Sınıfı

En Düşük Karakteristik Silindir Dayanımı Fck, Sil N/mm2

En Düşük Karakteristik Küp Dayanımı Fck, Küp N/mm2

LC 8/9

8

9

LC 12/13

12

13

LC 16/18

16

18

LC 20/22

20

22

LC 25/28

25

28

LC 30/33

30

33

LC 35/38

35

38

LC 40/44

40

44

LC 45/50

45

50

LC 50/55

50

55

LC 55/60

55

60

LC 60/66

60

66

LC 70/77

70

77

LC 80/88

80

88

a) Küp ve silindir numune basınç dayanımları arasında yeterli kesinliğe sahip ilişki kurulması ve bu ilişkinin belgelendirilmesi şartıyla, verilen bu dayanımlardan başka değerler de kullanılabilir.

 

Hafif betonun yoğunluğa göre sınıflandırılmasında, aşağıda verilen sınıflar uygulanır.

Hafif Betonun Yoğunluğa Göre Sınıflandırılması

Yoğunluk Sınıfı

D 1,0

D 1,2

D 1,4

D 1,6

D 1,8

D 2,0

Yoğunluk

> 800

> 1000

> 1200

> 1400

> 1600

> 1800

Aralığı

ve

ve

ve

ve

ve

ve

Kg/m3

< 1000

< 1200

< 1400

< 1600

< 1800

< 2000




Hafif betonun yoğunluğu, aynı zamanda hedef değerle de tanımlanabilir.

Beton Özellikleri ve Doğrulama Metotları

Bileşen Malzemeler İçin Temel Özellikler

Genel

Bileşenmalzemeler, beton dayanıklılığını olumsuz etkileyebilecek veya donatıkorozyonuna sebep olabilecek miktarda zararlı madde içermemeli ve betondakullanım amacına uygun olmalıdır. Bileşen malzemelerin genelde uygunluğununbelirlenmiş olması, bu malzemelerin her durumda ve her beton bileşimi içinuygun olduğunu göstermez. Bu standarda uygun betonlarda, sadece öngörülenuygulamalar için uygunluğu belirlenmiş bileşen malzemeler kullanılır.

- Bileşenmalzemenin, özellikle bu standarda uygun betonda kullanımıyla ilişkili AvrupaTeknik onayı.

- Betonunkullanılacağı yerde geçerli, özellikle bileşen malzemenin bu standarda uygunbetonda kullanımıyla ilgili ulusal standart veya şartname.

 

Çimento

Betonüretiminde kullanılan çimentonun EN 197-1 veya TS 10157 Sülfatlara DayanıklıÇimento veya TS 21 Beyaz Çimento'ya genel uygunluğu kanıtlanmış olmalıdır.

 

Agregalar

- Normalve ağır agregaların TS 706 EN 12620:2000,

-Hafifagregaların pr EN 13055-1:1997, standartlarına uygunluğu kanıtlanmalıdır; Gerikazanılan agregalarla ilgili hükümler henüz standartlarda yer almamıştır.

 

Karma Suyu

Karmasuyu ve beton üretiminden ortaya çıkan atık sudan tekrar geri kazanılan suyunEN 1008: 1997'ye uygunluğu kanıtlanmalıdır.

 

Kimyasal Katkı Maddeleri

Kimyasalkatkı maddelerinin, EN 934-2'ye genel uygunluğu kanıtlanmalıdır.

 

Mineral Katkılar (Mineral Dolgularve Boya Maddeleri Dâhil)

Tip Imineral katkıların genel uygunluğu, aşağıda verildiği gibi kanıtlanmalıdır.

Filleragregaların, TS EN 12620:2000'e uygunluğu.

Boya maddelerinin,EN 12878'e uygunluğu.

Tip IImineral katkıların,

Uçucukülün, EN 450'ye uygunluğu.

Silisdumanının tozu, pr EN 13263: 1998'e uygunluğu, kanıtlanmalıdır.

 

Beton Bileşimi İçin TemelÖzellikler

Genel

Tasarlanmışveya tarif edilmiş betonun bileşim oranları ve bileşen malzemeleri, kıvam,yoğunluk, dayanım, dayanıklılık, betona gömülü çelik donatının korozyondan korunmasına ilişkin taze ve sertleşmiş beton için belirlenmiş özellikleri sağlamak üzere, imalat işlemi ve beton yapının öngörülen yapım yöntemi de dikkate alınarak seçilmelidir.

Beton üreticisi, şartnamede ayrıntılı olarak belirtilmemişse, bileşen malzemelerin tip ve sınıflarını, belirlenmiş çevre için oluşturmuş olduğu uygunluk kriterlerine göre seçmelidir.

Beton, aksi belirtilmemişse, taze betonun ayrışması ve terlemesi en az olacak şekilde tasarlanmalıdır. Yapıda, betonun gerekli özelliklerinin sağlanması ancak taze betonun, kullanım yerinde belirli uygulama kurallarına göre işleme tabi tutulmasıyla gerçekleştirilebilir. Bu nedenle bu standart da verilen şartlara ilaveten betonun taşınması, yerleştirilmesi, sıkıştırılması, kürü ve daha sonraki işlemler, betonun belirlenmesinde dikkate alınmalıdır (ENV 13670-1 veya ilgili diğer standartlar). Bu özelliklerden çoğu genellikle birbirine bağlıdır.Bu şartların hepsinin sağlanması durumunda, yapıdaki beton ve standart deney numunesi betonu arasındaki herhangi kalite farkı, malzeme için kısmi güvenlik katsayısı sınırları içerisinde kalır (ENV 1992-1-1). Standarda göre tarif edilmiş betonun birleşimi aşağıda verilenlerle sınırlandırılmıştır.

- Doğal normal agrega,

- Çimento miktarı ve su/çimento oranında dikkate alınmamak şartıyla toz şeklinde mineral katkı,

- Hava sürükleyiciler hariç beton içindeki kimyasal katkılar,

- Başlangıç deneyleri için gerekli kriterleri sağlayacak bileşim oranları.

Betonun kullanılacağı yerde geçerli şartnamelerde, yerel çevre şartlarına uygun malzemelerinin tip ve sınıfları belirlenmiş olabilir.

 

Çimentonun Seçimi

Çimento, aşağıdaki veriler bakımından uygunluğu belirlenmiş olan çimentolardan seçilmelidir.

- Yapım(inşaat) Yöntemi,

- Beton yapının kullanım amacı,

- Kürşartları (ısıl işlem gibi),

- Yapı boyutları (ısı gelişimi),

- Yapının maruz kalacağı çevre şartları,

- Bileşenlerden kaynaklanan alkaliler ile agrega arasında etkileşme olması ihtimali.

 

Agregaların Kullanımı

Genel

Agrega tipi, tane büyüklüğü dağılımı ve yassılık - uzunluk, donma/çözülme dayanıklılığı, aşınma dayanıklılığı, incelik gibi agrega özellikleri, aşağıda verilenler dikkate alınarak seçilmelidir: Yapım (inşaat) yöntemi,

- Betonunyapıda kullanım amacı,

- Betonunmaruz kalacağı çevre koşulları,

- Görünür agrega yüzeyi veya yüzey bitirme işlemlerinin gerektirdiği diğer özellikler.

Agrega en büyük anma tane büyüklüğü (Den çok), donatının beton örtü tabakası (pas payı) ve beton eleman kesitinin en küçük boyutu dikkate alınarak belirlenmelidir.

 

Tuvenan Agrega

TS EN12620: 2000'e uygun tuvenan agrega, sadece C 12/15 veya daha düşük basınç dayanım sınıfındaki betonlarda kullanılabilir.

 

Geri Kazanılmış Agrega

Yıkama suyundan veya taze betondan geri kazanılarak elde edilen agrega da beton agregası olarak kullanılabilir.

Tane sınıflarına ayrılmamış haldeki geri kazanılmış agrega, toplam agreganın %5'inden daha fazla miktarda kullanılmamalıdır. Geri kazan ilmiş agreganın, toplam agreganın %5'inden daha fazla miktarda kullanılabilmesi için, bu agreganın asıl agrega ile aynı tipte olması, iri ve ince agrega olmak üzere en az iki tane sınıfına ayrılmış olması ve TS EN 12620: 2000'e uygun olması gereklidir.

 

Alkali- Silika Reaksiyonuna Direnç

Agreganın, alkaliler (çimento veya diğer kaynaklardan gelen Na2O ve K2O)ile reaksiyona girmesinden şüphe duyulan silika türlerini ihtiva etmesi ve betonun rutubetli ortamda bulunması halinde, zararlı alkali- silika reaksiyonunu önlemek üzere uygunluğu kanıtlanmış işlemler kullanılarak önlemler alınmalıdır Çimento ve agreganın özel kombinasyonu kullanılarak yapılan uzun süreli deneyim dikkate alınarak agreganın jeolojik kaynağına uygun önlemler alınmalıdır.

 

Geri Kazanılmış Suyun Kullanımı

Beto nüretiminden çıkan kullanılmış su, TS EN 1008:1997'de bu tür suyun kullanımıyla ilgili belirlenmiş şartlara uygun şekilde kullanılabilir.

 

Mineral Katkıların Kullanımı

Genel

Tip I ve Tip II mineral katkıların betonda kullanım miktarı başlangıç deneyleriyle belirlenmelidir. TS EN 206-1 (Ek A).

Fazla miktarda mineral katkı kullanımının, dayanım haricindeki özellikler üzerindeki etkisi dikkate alınmalıdır. Tip II mineral katkılar, uygunluğunun belirlenmesi şartıyla, çimento bileşimindeki çimento miktarına ve su/ çimento oranına ilişkin hesaplamalarda dikkate alınabilir.

Uçucu kül ve silis dumanı için k - değeri kavramının uygunluğu kanıtlanmalıdır. Eşdeğer beton performansı kavramı, modifiye k- değeri kuralı kavramı ve daha yüksek k- değeri gibi diğer kavramların uygunluğu, diğer mineral katkılar (Tip I dâhil) veya mineral katkıların kombinasyonu kullanılması durumunda belirlenmiş olmalıdır.

Not - Uygunluk aşağıda verilenlerden birisine göre belirlenebilir.

Söz konusu mineral katkının EN 206-1'e uygun betonda özel kullanımı ile ilgili

- Avrupa Teknik Onayı.

- Özel olarak mineral katkının EN 206-1'e uygun betonda kullanımıyla ilgili, betonun kullanılacağı yerde mevcut ulusal standart veya şartname.

 

Sınıflandırma

Çevre etkileriyle ilgili etkisınıfları

Çevreden kaynaklanan etkiler, Çevre etki çizelgesinde verilen etki sınırları şeklinde tasnif edilebilir. Verilen örnekler bilgi içindir.

Not - Seçilecek etki sınıfı, betonun kullanılacağı yerde geçerli tedbirlere bağlıdır. Bu etki sınırlamasına, betonun kullanılacağı yerdeki mevcut özel şartlar, paslanmaz çelik veya korozyona dayanıklı diğer metal kullanımı veya beton veya donatı da koruyucu kaplama kullanımı gibi koruyucu önlemler dahil edilmemiştir. Beton, çevresel etki çizelgesinde tanımlanan etkilerin birden daha fazlasına maruz kalabilir ve bu nedenle betonun maruz kaldığı çevre şartlarının, etki sınıflarının birleşimi olarak ifade edilmesi gerekli olabilir..

Özbelsan A.Ş. Genel Müdürlüğü
Şeyh Şamil Mahallesi Göktürk Caddesi No:30 Merkez/SİVAS
Tel : +90346 211 3451 - 52 - 53 - Fax : 0346 211 3411 - 211 3449
Tüm Hakları Saklıdır © 2015   Powered by .NET